Milieukostenindicator (MKI) – Overzicht5 min read

De milieukostenindicator (MKI) vat alle milieueffecten samen in één score en wordt uitgedrukt in Euro's. Waarvoor wordt MKI gebruikt? En hoe wordt het berekend?

Luc Hillege

Environmental Specialist at Ecochain

share

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on whatsapp

De milieukostenindicator (MKI) is een indicator die de milieu-impact van een product uitdrukt in euro’s. Het weegt alle relevante milieueffecten die ontstaan tijdens de levenscyclus van een product en telt deze op tot één enkele score. De MKI, ofwel schaduwprijs van een product, is een makkelijke manier om de milieu-impact van producten of projecten te vergelijken en communiceren.

MKI schaduwkosten

De milieu-impact van een product wordt niet alleen veroorzaakt op een productielocatie maar voornamelijk in de waardeketen en kan gemeten worden met behulp van een levenscyclusanalyse (LCA). MKI is ontwikkeld voor de GWW-sector en verder gespecificeerd in de SBK Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en Bouwwerken

De winnende aanbesteding in grond-, weg- en waterbouw (GWW)​​

Hoe wint u aanbestedingen in grond-, weg- en waterbouw (GWW)? In deze complete, gemakkelijk te begrijpende handleiding zullen we u door de processen, voorwaarden en tools leiden die nodig zijn om aanbestedingen in GWW te begrijpen.

Naar de handleiding

Milieueffecten en impact categorieën communiceren niet heel makkelijk. Voor bedrijven en consumenten is het vooral jargon van milieudeskundigen. Om het vergelijken en communiceren van milieu-impacts makkelijker te maken is de MKI in het leven geroepen. Het vereenvoudigt en verenigt de verschillende milieu-effecten in een economische waarde. Money talks tenslotte. Dankzij de MKI kan er met één indicator de milieu-impact van bedrijven, hun processen en producten in verschillende sectoren worden vergeleken.

Duurzaam inkopen met de milieukostenindicator (MKI)

In Nederland worden circulair en duurzaam aanbesteden steeds belangrijker. De resultaten van de levenscyclusanalyse (LCA), zoals bijvoorbeeld de MKI-waarde, worden steeds vaker uitgevraagd. LCA’s en MKI nemen vooral vlucht in de Nederlandse bouwsector. In sommige tenders wordt de MKI score gebruikt als het belangrijkste criterium om het winnende bod te bepalen.

In het Engels staat de milieukostenindicator bekend als Environmental Cost Indicator (ECI).

Hoe wordt MKI gebruikt in aanbestedingen?

De MKI-waarde zorgt ervoor dat de kwaliteit van een aanbod tussen de verschillende inschrijvers kan worden onderscheiden.

Korting dankzij lagere milieukosten

Door de MKI-waarde van een product of werk te verstrekken kunnen inschrijvers van een tender een fictieve korting krijgen op hun aanbieding. In het volgende voorbeeld krijgt het bod met laagste milieukosten de hoogste korting.

Milieukostenindicator (MKI) kortingen in offertes

Milieukostenindicator (MKI) kortingen in offertes

Dit betekent dat, zelfs als de werkelijke prijs van het bod hoger is, een betere milieuprestatie de kans vergoot om de tender te winnen.

Overheden kunnen MKI inzetten in een EMVI aanbestedingen waarbij een zo laag mogelijke MKI-score als gunningscriterium wordt aangehouden. Inschrijvers kunnen de milieukosten van diverse ontwerpen aanbieden en de milieuprestaties van hun product of werk pro-actief verlagen om meer kans te maken in de aanbesteding.

Maximum MKI als gunningscriterium

In andere gevallen kan de MKI-waarde bijvoorbeeld als grenswaarde dienen, waarbij een maximale MKI-waarde in de contractvoorwaarden wordt opgenomen. Hierdoor kunnen aanbiedingen met een te hoge milieu-impact worden afgewezen.

MKI-waarde berekenen in 4 stappen

Om een MKI score te berekenen, moeten we de stappen van een levenscyclusanalyse volgen. Zie hier een beknopt overzicht van de stappen om tot een MKI te komen.

Rekenproces milieukosten indicator (MKI)

Berekening milieukostenindicator (MKI)

1. Input gegevens

Voor het produceren van een product vinden er over de gehele waardeketen allerlei activiteiten plaats. Stap één is om alle benodigde grondstoffen, producten, processen en energieverbruiken van deze activiteiten te verzamelen. Wanneer alle gegevens verzameld zijn wordt de relevante milieudata gebruikt in de volgende stap.

2. Berekening van emissies & verontreinigende stoffen

In deze stap worden de emissies geëvalueerd die tijdens de activiteiten in gehele levenscyclus plaatsvinden, denk bijvoorbeeld aan de uitstoot van CO2, PO4 en NOx.

3. Karakteriseren van milieueffecten

In deze stap worden emissiegegevens vertaalt naar de impact categorieën.

Snel overzicht: impact categorieën

Wilt u een gedetailleerd overzicht krijgen van de impact categorieën? Bekijk ons hoofdartikel: impact categorieën (LCA)

De emissies die plaatsvinden tijdens allerlei activiteiten in de waardeketen kunnen worden uitgedrukt in impact categorieën, zoals klimaatverandering (GWP) of uitputting van grondstoffen, ozonlaagaantasting of verzuring. Dit is mogelijk dankzij wetenschappelijke rekenmethoden, die aangeven hoeveel emissies er plaatsvinden naar de lucht, water en bodem.

4. Weging van de impact categorieën

Voor de MKI zijn er 11 belangrijke milieueffecten. Deze variëren nog wel in de eenheden waarin zij worden uitgedrukt. Om één enkel en vergelijkbaar getal te krijgen, moeten de scores in de impact categorieën worden gewogen en samengevoegd.

De milieueffecten worden gewogen op basis van de CML-IA methode. De schaduwprijs is gebaseerd op preventiekosten. Het is het hoogste kostenniveau dat aanvaardbaar is voor de maatschappij voor het bestrijden van bepaalde milieueffecten.

Milieukosten indicator: voorbeeld

Zo hoog zijn de milieukosten voor vaak gebruikte bouwmaterialen (spreiding). Voorbeeld: De MKI van Aluminium heeft een spreiding van 1 tot 5 € / kg. U kunt zien dat recycling een groot effect heeft op de MKI, vooral met staal.

MKI bereik

Omrekening naar MKI: voorbeeld

De weging van de milieueffecten wordt gedaan met behulp van berekeningsfactoren zoals die hieronder.

Impact categorie Eenheid Factor
Klimaatverandering kg CO2-eq €0,05
Aantasting van de ozonlaag kg CFC-11-eq €30,00
Verzuring van de bodem kg SO2-eq €4,00
Eutrofiëring kg (PO4)3–eq €9,00
Uitputting van abiotische grondstoffen kg SB-eq €0,15
Uitputting van fossiele brandstoffen kg SB-eq €0,15
Humane toxiciteit 1,4 DCB-eq €0,09
Ecotoxicologische effecten, aquatisch
(zoetwater)
1,4 DCB-eq €0,03
Ecotoxicologische effecten, aquatisch
(zoutwater)
1,4 DCB-eq €0,0001
Ecotoxicologische effecten, terrestrisch 1,4 DCB-eq €0,06
Smog kg C2H4 €2,00

Zie hierbij de bijdrage van een bierfust op klimaatverandering (uitgedrukt in kg CO2-eq) en de MKI-waarde. U kunt een groot verschil zien in het groene gebied.

MKI / ECI vs. Co2-equivalent

MKI / ECI vs. Co2-equivalent

Milieukosten en circulariteit – is er een verband?

De milieukostenindicator kan ook worden gebruikt om initiatieven voor meer circulariteit te meten. Dit wordt weergegeven in de onderstaande afbeelding (klik om te zoomen): Circulaire initiatieven verminderen materiaal, energieverbruik en emissies, die kunnen worden gemeten in verschillende impactcategorieën, die vervolgens worden geconsolideerd in de milieukostenindicator.

Grip of uw MKI

Onze whitepaper vertelt u alles over kritische aandachtspunten en succesfactoren waarmee u goed voorbereid aan de slag kunt met LCA en de MilieuKosten Indicator.

Share this post

Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on print
Share on email

More content