Milieukostenindicator (MKI) – Overzicht6 min read

De milieukostenindicator (MKI) vat alle milieueffecten samen in één score en wordt uitgedrukt in Euro's. Maar waarvoor wordt de MKI gebruikt? En hoe wordt het berekend?
Bouw & bouw

De milieukostenindicator (ook wel de MKI) is een single-score indicator uitgedrukt in euro’s. Het voegt alle relevante milieueffecten samen in één enkele score van milieukosten, die de milieu schaduw prijs van een product of project aantoont.

MKI schaduwkosten

In het algemeen worden de meeste emissies van een product niet gemaakt op een productie-installatie, maar over de hele toeleveringsketen. Dit kan worden gemeten door het uitvoeren van een levenscyclusanalyse (LCA).

Omdat de milieu-gegevens afkomstig zijn uit veel verschillende bronnen, variëren de milieu-effecten die worden gemeten veel: ze worden dan ook allemaal gemeten in verschillende impact categorieën.

Om die reden, kunnen deze aantallen moeilijk worden vergeleken. Dit is waar de milieukostenindicator in het spel komt: als een single-score indicator vereenvoudigt- en verenigt het verschillende milieu-gegevenspunten in een (monetair) nummer.

Als resultaat houden we één indicator over die over meerdere industrieën kan worden vergeleken.

In dit artikel leer je alles over wat de milieukostenindicator (MKI) is, waarvoor het wordt gebruikt, en hoe deze kan worden berekend.

Overheidsopdrachten met de milieukostenindicator (MKI)

In Nederland worden circulaire en groene overheidsopdrachten steeds belangrijker. De resultaten van de levenscyclus evaluaties (LCA) worden dus geleidelijk aan meer aangenomen voor deze projecten.

Daarnaast worden de laatste tijd de resultaten van LCA’s dan ook steeds vaker gebruikt bij openbare aanbestedingen, met name in de Nederlandse bouwsector. Bij deze aanbestedingen wordt de milieukostenindicator namelijk gebruikt als belangrijk criterium om de uiteindelijk winnende offerte te bepalen.

In Engels staat de milieukostenindicator (MKI) bekend als Environmental Cost Indicator (ECI).

Hoe de MKI wordt gebruikt in aanbestedingen

De MKI waarde zorgt er vooral voor dat de milieuprestaties van verschillende aannemers objectief kunnen worden vergeleken.

Kortingen door lagere milieukosten

Door een milieukosten indicator voor hun project te verstrekken, kunnen de aannemers een fictieve korting op hun aanbod ontvangen. Hierdoor krijgt het aanbod met de laagste milieukosten de hoogste korting.

Milieukosten indicator (MKI) kortingen in offertes
Milieukosten indicator (MKI) kortingen in offertes

Dit betekent dat zelfs als de werkelijke prijs van het aanbod hoger is, een betere milieuprestatie de kans op een uiteindelijk goedgekeurde offerte vergroot.

Maximum MKI voor contract vereisten

In andere gevallen dienen de MKI-waarden ook als drempels, waarbij de maximale ECI-waarden in de contract vereisten worden opgenomen. Hierdoor worden aanbiedingen met een lage milieuprestatie automatisch afgewezen.

Milieukostenindicator (MKI)-berekening in 4 stappen

Om de MKI te berekenen, moeten we de stappen van een levenscyclusanalyse volgen. Hieronder vindt je een snel overzicht van deze stappen.

Rekenproces milieukosten indicator (MKI)
Berekening milieukosten indicator (MKI)

1. Input gegevens

Eerst moeten we de gegevens verzamelen over de grondstoffen, halffabrikaten, processen en energie die worden gebruikt in het product- of proces dat we proberen te analyseren.

2. Berekening van Emissies

Nu evalueren en berekenen we de emissies die deze inputs veroorzaken, bijvoorbeeld CO2, PO4 en NOx.

3. Verdeling in impact-categorieën

In de derde stap, verdelen wij onze emissiegegevens duidelijk in effect-categorieën.

Snel overzicht: Impact Categorieën

Je kunt een gedetailleerder overzicht krijgen van de impact categorieën in ons hoofdartikel over dit onderwerp: impact categorieën (LCA)

De emissies die tijdens de levenscyclus van producten en projecten worden gegenereerd, worden omgezet in impactcategorieën zoals klimaatverandering (GWP), of toxiciteiten. Deze omzettingen zijn gebaseerd op complexe wetenschappelijke modellen die rekening houden met de emissies in lucht, water, en bodem en een aantal stofeigenschappen zoals; biologische afbreekbaarheid, votaliteit, oplosbaarheid, toxische mechanismen, enz.

4. Weging van de impact categorieën

Met een lijst van impactscores voor een aantal categorieën, kunnen vergelijkingen tussen producten echter nog steeds moeilijk of onovertuigend zijn. Om daarom één duidelijk vergelijkbaar getal te creëren, zoals de MKI, moeten de scores worden afgewogen en samengevoegd.

De milieueffecten worden afgewogen op basis van de methode van de schaduw prijs. De schaduw prijs is het hoogste kostenniveau dat aanvaardbaar is voor overheden, per eenheid van emissie controle (preventie kosten).

Indicator voor milieukosten: voorbeeld

De weging van de milieueffecten wordt gedaan met behulp van berekeningsfactoren zoals die hieronder.

Impact categorie

Eenheid

Weighting Factor (€/ unit)
Opwarmingkg CO2-eq0,05 €
Uitputting van ozonkg CFC-11-EQ30,00 €
Verzuring van bodem en waterkg SO2-EQ4,00 €
Eutrofiëringkg PO4 3 −-EQ9,00 €
Uitputting van abiotische middelen-elementenkg SB-EQ0,15 €
Uitputting van abiotische middelen – fossiele brandstoffenkg SB-EQ0,15 €
Menselijke toxiciteit kg 1,4 DB-eq0, 09 €
Freshwater ecotoxicity kg 1,4 DB-eq0,03 €
Marine water ecotoxicity kg 1,4 DB-eq 0,0001 €
Terrestrial ecotoxicity1,4 DB-
eq
0,06 €
Photochemical oxidant creation (Smog)kg C2H42,00 €

Hieronder zie je hoe de milieukosten indicator eruit kan zien binnen een product.

In het linker diagram zien we de impact van een biervat op de opwarming van de aarde, gemeten in CO2-equivalent. In het rechter diagram worden dezelfde gegevens vertaald naar de milieukostenindicator in euro’s. We zien dat het groene schijfje in het rechter diagram significant groter is dan in het eerste diagram – dit zou kunnen leiden tot de conclusie dat ook andere effecten naast CO2 een relatief hoge bijdrage leveren aan de milieukosten van het product.

Bier vat CO2
Bier vat CO2

Biervaatje-milieukosten
Biervaatje-milieukosten

Milieukostenindicator: Hoe het verbonden is met de Circulaire Economie

De milieukostenindicator kan ook dienen om initiatieven te meten die gericht zijn op meer circulariteit. Hoe dit werkt leggen we uit in de onderstaande grafiek (klik om groter te maken). Hier zie je dat je circulaire initiatieven materiaal- en energieverbruik, en emissies verminderen, wat dan weer kan worden gemeten in verschillende impactcategorieën, die vervolgens worden geconsolideerd in de milieukostenindicator. Op deze manier kun je uiteindelijk transparantere en duurzamere keuzes maken binnen je bedrijf.

Circularity and ECI Environmental Cost Indicator
Circularity and ECI Environmental Cost Indicator

Sector

Published

juni 13, 2019

Lead Specialist

Luc Hillege

Author

Luc Hillege

Questions about this article?
Talk to the Specialist!

Do you have a question about this article? We can connect you to a specialist to answer your question.

Author

Sustainable business leaders read our environmental update every week.

In the Environmental Update, our Specialists share exclusive stories and insights on how you can measure and improve your business' environmental footprint.
Every week, right to your inbox!

Get the (free) Environmental Briefing every week

Every week, you will receive one email with stories of sustainable change-makers and practical insights on how to reduce your environmental footprint. 

We protect your data.