18 September 2018

Drie tekortkomingen van uw recyclingpercentage als maatstaf voor uw circulariteit

De overgang naar een circulaire bedrijfsmodellen wordt vandaag in veel directiekamers besproken. De noodzaak om ons economisch systeem te verduurzamen wordt steeds breder gedragen, maar de praktijk blijkt weerbarstig.

Het meten van circulariteit is een ingewikkeld onderwerp waar veel bedrijven mee worstelen. Veel ondernemingen gebruiken hun recycling percentage als maatstaf. Hoewel ze hiermee de beste bedoelingen hebben, kan deze maatstaf leiden tot resultaten die haaks staan op de gestelde ambities.

Wat is Circulariteit?

Circulariteit houdt in dat: alle grondstoffen in een waardeketen worden behouden, de behouden grondstoffen geen milieu-impact hebben en dus nul milieu-kosten opleveren.

Een voorbeeld van een maatstaf die al deze aspecten in beschouwing neemt is de Milieukosten indicator.

Stelt u zich eens voor….

Het is 6 uur. Een vrachtwagen van een betonbedrijf verplaatst een volle lading granulaat 200 kilometer naar het noorden zodat deze opnieuw kunnen worden aangebracht in een betonmengsel.

Het doel van deze reis is om het recyclingpercentage van het beton verder te verhogen om de lokale gemeenschap een ‘circulair’ product te bieden.

Helaas wordt onderweg een aanzienlijke hoeveelheid diesel verbrand en de gevolgen van olie-uitputting en smog overschaduwen de voordelen van bespaarde granulaat. Met andere woorden, granulaat wordt gerecycled ten koste van olie en bovendien nemen de productiekosten van het mengsel toe. Hoewel het bedrijf mogelijk het recyclingpercentage van hun betonmengsel met succes heeft verhoogd, hebben ze hun milieuprestaties verlaagd.

3 fundamentele tekortkomingen van uw recycling percentage als maatstaf voor uw circulariteit

Recyclingstandaarden bieden bedrijven valse credits voor ‘circulaire’ maatregelen – Credits worden gegeven voor het reduceren, hergebruiken, opknappen, recyclen en aanbieden van producten as-a-service. Aangezien deze meetwaarden worden gebruikt om de circulariteitsscore te berekenen, worden ze een doel op zichzelf, in plaats van een resultaat. Zo’n aanpak kan uitstekend zijn om ‘laaghangend fruit’ op korte termijn te leveren, maar zal mislukken bij pogingen om fundamentele bedrijfsveranderingen aan te brengen, want;

  1. Recyclingstandaarden gaan voorbij aan verloren resources in supply chains – Als we alleen naar het gewicht van de componenten van een product kijken om te bepalen hoeveel ervan kan worden gerecycled en hoeveel er wordt verspild, houden we geen rekening met de mogelijke verspilling van hulpbronnen die optreedt in de productieproces. Die dode hoek kan betrekking hebben op een behoorlijk grote kloof, vooral in sectoren als de textiel en voeding, waar de meeste bronnen worden verspild in het supply chain-proces en de gebruiksfase.
  2. Recyclingstandaarden gaan voorbij aan de schaarste van resources – Het gewicht van materiaal zegt niets over de schaarste ervan. Als recycling van een pond zand of een pond goud even waardevol is, houden we geen rekening met de schaarste aan goud. Dit is gek, vooral omdat we streven naar een circulaire economie om schaarse middelen beschikbaar te houden voor toekomstige generaties. Als 99% van een product wordt gerecycled, is de 1% die niet wordt gerecycleerd een schaars product zoals goud, dat 1% afval een aanzienlijke impact heeft op de beschikbaarheid van schaarse middelen. Als u nu de circulaire prestaties van dat product op basis van zijn recyclebaarheid zou waarderen, zou dat product zeer hoog scoren, terwijl het in feite geen echte circulaire doelstellingen bereikt, zoals het besparen van kostbare hulpbronnen.
  3. Recyclingnormen negeren de impact van verloren materiaal – Een kilo afval uit een afvalhoop is relatief onschadelijk in vergelijking met een kilogram smog of giftige stoffen in de lucht van een dichtbevolkte buurt. Dat is de reden waarom de circulaire economie prioriteit geeft aan het beheer van toxiciteiten. Maar net als recyclingnormen geen schaarste omvatten, houden ze geen rekening met milieueffecten. In veel producten kan een klein percentage van de componenten zeer toxisch zijn. Als recyclen erg duur blijkt te zijn, zouden de huidige recyclingnormen een bedrijf in staat stellen het giftige materiaal in het milieu te dumpen en toch goed scoren met een hoog recyclagepercentage voor het overige.

Het alternatief: milieukosten of MKI score

Een methodologie die normen biedt voor het meten van circulariteit is de Milieu Kosten Indicator (MKI), (veelal toegepast in de bouw) als uitkomst van een levenscyclusanalyse of LCA. De MKI voor een perfect circulair product is o (…) En met de MKI-score van verschillende alternatieven kunnen bedrijven goede recycling onderscheiden van slechte recycling, omdat het zowel naar de bron als naar de bestemming van de bronnen kijkt. Daarom kan de MKI-score aantonen hoe het afval van 1% van de productenbronnen 80% van de milieukosten kan veroorzaken en aangeven waar dit verlies zich in de toeleveringsketen voordoet. Samengevat, de MKI-score helpt om de juiste naleving van een bedrijf en zijn producten in een circulaire economie te beoordelen.

De MKI-score is een uitkomst van een Levenscyclusanalyse. De LCA-methodiek is een internationale, wetenschappelijk aanvaarde standaard methodiek die de hele levenscyclus van een product in beschouwing neemt, – inclusief bronnen die worden gebruikt bij de productie, de gebruiksfase en de recyclingcapaciteit.

Life Cycle Assessments wegen de schaarste aan middelen en het gebruik van toxiciteiten en hun impact op onze gezondheid en die van onze omgeving. Binnen een LCA worden de milieueffecten op basis van verschillende middelpuntindicatoren beoordeeld en op basis van deze middelpuntindicatoren en statistieken voor het genereren van inkomsten wordt de MKI-score afgetrokken.

Stel je nu een productieproces voor dat afval omzet in grondstoffen. De MKI-score hiervan zou een impact onder de nul hebben – een voordeel voor het milieu. Een MKI score is een handige maatstaf om een dergelijk voordeel uit te drukken, omdat het een verzameling aan LCA-impactwaarden omzet in een geldwaarde die iedereen eenduidig kan begrijpen.

LCA-outputs leveren inzichten op waarmee we kunnen sturen op nul verspil van energie en materialen.
Het is geen perfecte methodiek, maar het is tot op heden de meest adequaat gedefinieerde methodologie die de maatstaven kan opleveren voor circulaire business modellen, – en voor het behoud van ons klimaat, schone lucht, een prachtige natuur, en een gezond ontwikkelde welvaart.

- Jochem Mos & Roel Drost